De belangrijkste vraag van sporters die een ketogeen dieet volgen is ‘Wat moet ik eten tijdens inspanning?’

In het kort

  • Noakes en collega’s komen in een overzicht van ruim honderdzestig studies uit op ongeveer tien gram koolhydraten per uur bij intensieve inspanning. Boven de vijftien tot dertig gram zien ze geen extra winst. Bij sporters die zes weken op veertig gram koolhydraten per dag zaten (ketogeen dieet), verbeterde tien gram per uur tijdens de rit de prestatie met 12 tot 20 procent en verdween de bloedsuikerdip.
  • Volgens Noakes en collega’s doen koolhydraten tijdens inspanning iets anders dan de meeste mensen denken. Ze vullen je spier niet bij, ze houden je bloedsuiker op peil, en dat is wat je hoofd nodig heeft om door te willen.
  • Houd je koolhydraten laag en op het ketogeen dieet op nul op je rustige duurtrainingen. En neem bij lange of intensieve inspanning tien tot maximaal twintig gram per uur op vaste momenten in plaats van een grote gel als je al wegzakt.

Je rijdt al maanden koolhydraatarm of in ketose, je voelt je goed op de fiets, en dan hoor je  dat profs tegenwoordig 120 gram per uur eten, terwijl het hoogste dat ooit bij profrenners is nagewogen 94 gram per uur is. De vraag die dan opkomt is of jij iets mist. Tien gram koolhydraten per uur blijkt het antwoord te zijn, en het verhaal eronder is aardig wat interessanter dan het getal.

Meer koolhydraten zetten je vetkraan dichter

Wat er gebeurt als je veel suiker binnenkrijgt tijdens inspanning, staat beschreven in het overzicht van Patrick Wilson in Sports Medicine. Je vetverbranding wordt onderdrukt naarmate je meer koolhydraten eet, en dat effect is dosisafhankelijk, al tekent hij erbij aan dat het verband waarschijnlijk niet recht evenredig loopt. Je hebt twee kranen, en hoe verder je de ene opendraait, hoe verder de andere dichtgaat. Bij een rit van vier uur of meer is dat geen detail, want juist dan moet je het langere deel van de tijd van je vet hebben.

Je eigen voorraad wordt er bovendien niet van gespaard en gaat soms sneller op. Bij honderd gram per uur werd in het laatste uur waarschijnlijk meer spierglycogeen verbruikt dan bij negentig, met een effectgrootte van 0,68. En Wilson bepleit wat hij brandstof voor het werk dat je doet noemt. Te veel eten op de fiets bij lage tot matige intensiteit zwakt op termijn juist de metabole aanpassing af waar je die rustige uren voor maakt. Dat is dezelfde aanpassing die een ketogeen dieet versterkt, zoals in het stuk over de boost voor je vetverbranding staat.

Je darm past zich aan wat je eet

Asker Jeukendrup, die het plafond voor koolhydraatopname in kaart bracht, beschrijft de keerzijde voor jouw groep. Het transport van glucose door je darmwand loopt via een eiwit dat SGLT1 heet, en de hoeveelheid en de activiteit daarvan bewegen mee met wat je eet. Eet je weken achtereen weinig koolhydraten, dan daalt je vermogen om koolhydraten op te nemen. Hij noemt dat een aannemelijke reden dat sporters op een koolhydraatarm, vetrijk of ketogeen dieet vaker maagdarmklachten melden als ze op een wedstrijddag ineens wel gels gebruiken.

Dat klinkt als een probleem en bij nader inzien is het er nauwelijks een, want het veronderstelt dat jij veel koolhydraten per uur nodig hebt. Fructose is daarbij nog een uitweg. Dat gaat via een ander transporteiwit, GLUT5, dat niet aan natrium gebonden is en zich sneller aanpast dan dat voor glucose, bij ratten binnen enkele uren. Een mengsel met fructose erin vraagt dus waarschijnlijk veel minder aanlooptijd dan glucose alleen. Dat laatste is een mechanisme en geen getest advies.

Tien gram per uur is genoeg

Waarom je die capaciteit niet nodig hebt, staat in het overzicht van Noakes en collega’s in Endocrine Reviews. Zij keken naar ruim honderdzestig studies en koppelden er een andere vraag aan. Niet of koolhydraten hielpen, maar wat er ondertussen met de bloedsuiker gebeurde. Hun conclusie is dat koolhydraten tijdens inspanning vooral werken doordat ze een bloedsuikerdip voorkomen, en niet doordat ze je spier bijvullen. Aan de glucosevoorraad in je spieren heb je overigens niets want spierglycogeen is een gesloten voorraad die niets aan je bloed teruggeeft.

Daar past een kleine hoeveelheid bij. Zij komen uit op ongeveer tien gram per uur om de bloedsuiker op peil te houden, en zien boven de vijftien tot dertig gram per uur geen dosisafhankelijke winst meer. Het cijfer dat er voor jou het meest toe doet gaat over sporters die zes weken op veertig gram koolhydraten per dag zaten. Dit zijn sporters die goed geadapteerd zijn aan het ketogeen dieet. Tien gram per uur tijdens de inspanning verbeterde hun prestatie met 12 tot 20 procent en liet de bloedsuikerdip verdwijnen. Bij die hoeveelheid speelt je opnamecapaciteit domweg geen rol.

Wat hier niet is aangetoond

Alle drie de overzichten hierboven zijn narratieve reviews en geen systematische tellingen, dus de selectie van wat er wel en niet in staat is voor een deel een keuze van de auteurs. Bij Noakes en collega’s telt dat zwaarder dan gemiddeld, want alle zes zitten diep in de koolhydraatarme hoek en een deel van hen heeft commerciële belangen in keto en ketonen. Dat maakt hun herinterpretatie niet onwaar, het maakt wel dat je zelf scherp blijft, en de rest van die kanttekeningen staat in het stuk over hoeveel koolhydraten je echt nodig hebt tijdens het sporten. Verder is de snelle aanpassing van het fructosetransport bij ratten gemeten en niet bij sporters, en is geen van deze reviews een trial waarin een ketogeen dieet tegen een koolhydraatrijk dieet is uitgereden.

Wat je kunt doen als je koolhydraatarm traint

Vier dingen zijn het proberen waard. Rijd een rustige duurrit op alleen water. Ga je langer dan 3, 4 uur of intensiever, neem dan tien tot twintig gram per uur op vaste momenten in plaats van een grote gel als je al aan het wegzakken bent. Wil je in een wedstrijd toch hoger uitkomen, kies dan een mengsel waar fructose in zit en probeer dat eerst in training, niet op de dag zelf.

Bronnen: Noakes TD, Prins PJ, Buga A, D’Agostino DP, Volek JS, Koutnik AP. Carbohydrate Ingestion on Exercise Metabolism and Physical Performance. Endocrine Reviews 2026, deel 47, nummer 2, pagina 191 tot 243, PMID 41562187, https://doi.org/10.1210/endrev/bnaf038 . Jeukendrup AE. Training the Gut for Athletes. Sports Medicine 2017, PMID 28332114, https://doi.org/10.1007/s40279-017-0690-6 . Wilson PB. A Narrative Review of the High-Carbohydrate Fueling Revolution (100 g/h en meer) in the Professional Peloton. Sports Medicine 2026, deel 56, nummer 2, pagina 295 tot 313, PMID 41343040, https://doi.org/10.1007/s40279-025-02372-6 . Alle drie opgehaald via PubMed.

Blijf op de hoogte

We houden je op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen

Het onderzoek naar het ketogeen dieet is booming. Schrijf je in voor de nieuwsbrief. Dan krijg je van ons de nieuwste ontwikkelingen regelmatig in je mailbox.

    Stel gerust je vraag!

    Heb je een specifieke vraag? Behoefte aan meer informatie? Neem gerust contact met ons op en we komen zsm bij je terug.

      Locatie lesdagen

      Vragen worden zo snel mogelijk beantwoord.