Drie mensen, vier weken en een eerste week waarin zuivel, trek en een lage ochtendwaarde de toon zetten

In het kort

  • Na ruim een week ketonen meten met een sensor lopen de waarden van drie mensen ver uiteen. Simon Vocking, die net overstapte, laat de hoogste en meest stabiele waarden zien. Michiel Elijzen komt niet boven 0,5 mmol/L. Yneke Kootstra, sinds 2022 keto, zit gemiddeld op 0,47 en ongeveer de helft van de tijd in voedingsketose, met haar hoogste waarden in de middag.
  • Hoe lang iemand keto eet, voorspelt in deze eerste week niet wie de hoogste ketonen heeft. Wat er op een dag gegeten wordt, en zuivel in het bijzonder, lijkt meer uit te maken. Yneke ontdekte zo dat ze met minder zuivel beter af is.
  • Meet je zelf, kijk dan naar het verloop over de dag en naar hoe je ketonen reageren op eten en sport. Kom je niet boven 0,5, zoek dan eerst in je zuivel.

Wie keto eet, wil vroeg of laat weten of het lijf echt op vet draait. Een urinestrip geeft een kleur, een vingerprik een getal op één moment. Ketonen meten met een sensor op de bovenarm kan de hele dag door. Drie mensen dragen er sinds begin november vier weken lang een en houden bij wat ze eten, hoe ze slapen en hoe het fietsen gaat. Na ruim een week heeft de nieuwkomer de hoogste ketonen en zit degene die al jaren keto eet een groot deel van de dag net onder de drempel.

Drie mensen, vier weken, een ketonsensor

Yneke Kootstra eet sinds februari 2022 ketogeen en is keto-aangepast. Simon Vocking en Michiel Elijzen aten tot begin november gewoon met koolhydraten. Michiel fietst drie keer per week. Alle drie dragen een Sibio, een sensor die ketonen meet in het vocht tussen de cellen, net onder de huid. Het gaat om bètahydroxyboterzuur, de keton die de lever uit vet maakt zodra insuline laag is en er weinig glucose binnenkomt. De sensor geeft elke vijf minuten een waarde en gaat veertien dagen mee, dus in vier weken zijn het er twee per persoon.

Elke ochtend om zeven uur noteren ze de sensorwaarde en doen ze een urinestrip. Yneke prikt daarnaast geregeld in haar vinger als controle. In de literatuur is de Sibio nog niet goed vergeleken met bloedmetingen, en in een kleine studie uit 2026 zakten de sensorwaarden over veertien dagen langzaam weg. Bij Yneke kwamen de vingerprikken tot nu toe overeen met de sensor. Simon en Michiel eten volgens de opzet de eerste tien dagen maximaal 25 gram netto koolhydraten per dag en daarna maximaal 35. Alle drie kijken ze wat het effect is van sporten, slaap, voeding en stress op de hoeveelheid ketonen. Als maat geldt de gebruikelijke grens: tussen 0,5 en 3,0 mmol/L heet voedingsketose.

Hoge ketonen en trek in brownies

Simon laat van de drie de meest constante en de hoogste waarden zien, en zijn sensor reageert duidelijk op wat hij eet. Hij eet ongeveer 2500 kilocalorieën per dag en blijft onder de 20 gram koolhydraten, ruim onder de grens van de opzet. Tegelijk heeft hij sterke trek in brownies, M&M’s en croissants. Hij wijt dat aan de abrupte overstap van veel naar bijna geen koolhydraten.

Op de fiets ging het beter dan verwacht. Na een lange werkdag stapte hij hongerig op en reed hij zonder extra koolhydraten naar huis. Achteraf merkte hij een duidelijk verschil in zijn energie. In de sportschool ging het minder: na zware oefeningen werd hij duizelig. Dat past bij de aanpassingsfase, waarin het lijf nog leert om bij inspanning op vet te draaien. Een bekende tweede verklaring voor duizeligheid in de eerste weken is het verlies van vocht en zout, omdat de nieren bij lage insuline meer natrium uitscheiden. Gas terugnemen zodra je duizelig wordt is in die weken het verstandigste.

Waarom Michiel niet boven 0,5 komt

Michiel eet 2500 tot 3000 kilocalorieën per dag met ongeveer 90 gram eiwit en komt niet boven 0,5 mmol/L. In zijn eetdagboek valt veel zuivel op: Griekse yoghurt, mozzarella, camembert en kaas. Zuivel maakt meer insuline los dan je op grond van de koolhydraten erin zou verwachten, en dat zit vooral in de melkeiwitten. Insuline remt de aanmaak van ketonen in de lever. Wie veel zuivel eet, kan dus met weinig koolhydraten toch net onder de drempel blijven hangen. Het beeld erachter: melk is gemaakt om een kalf te laten groeien, en groeien gaat op insuline. Niet iedereen reageert daar even sterk op.

Of het bij Michiel de zuivel is, moet de komende week blijken. Hij laat de zuivel tijdelijk staan, eet ‘s ochtends niet tot de middag en eet iets minder. Tegelijk merkt hij nu al iets: zijn energie is stabieler over de dag en de dip na de lunch is weg.

Tien dagen sensordata van Yneke

Van Yneke liggen de eerste tien dagen volledig vast, met een waarde om de vijf minuten. Gemiddeld zat ze op 0,47 mmol/L, en 48 procent van de tijd op 0,5 of hoger. Per dag schommelde het gemiddelde tussen 0,31 en 0,61. De hoogste waarde was 1,5, op 9 november rond het middaguur. Wie alleen de ochtend meet, ziet daar weinig van: op de eerste ochtend stond de sensor op 0,2.

Het dagritme zegt meer dan het gemiddelde. In de nacht zakken haar ketonen naar ongeveer 0,25 tussen drie en vijf uur. In de loop van de ochtend lopen ze op en tussen twaalf en zes uur ‘s middags liggen ze rond 0,7. Na de avondmaaltijd vallen ze terug naar ongeveer 0,3. Dat patroon is te verklaren: overdag wordt er gegeten maar nauwelijks koolhydraten en gaat het lijf op vet door, terwijl de avondmaaltijd insuline geeft die de aanmaak van ketonen even remt. Insuline werd niet gemeten, dus deze uitleg is aannemelijk maar niet aangetoond.

Grafiek van ketonen per uur van de dag: laag in de nacht, hoogst in de middag, dip na de avondmaaltijd
Ketonen per uur van de dag bij Yneke, Sibio-sensor, 2 tot 12 november 2026.

Uit dezelfde tien dagen trekt Yneke een eigen conclusie: met minder zuivel gaat het beter. De gewone kwark is vervangen door sojakwark, die ook veel minder koolhydraten bevat. Daarmee loopt haar verhaal gelijk op met dat van Michiel, alleen kwam zij er via haar eigen curve achter. Maar daarnaast vermoedt ze dat ze lage waarden laat zien omdat ze al jaren ketogeen eet waardoor ze veel efficiënter ketonen aanmaakt en verbruikt dan wanneer je net start.

Wat drie mensen nog niet kunnen zeggen

De cijfers van drie mensen, waarvan twee in hun eerste week, vormen samen geen onderzoek. Iedereen is in dit experiment zijn eigen vergelijking, en wat bij Simon werkt, hoeft bij Michiel niet te werken. De sensor is niet gevalideerd tegen bloed. Bij Yneke kwamen enkele vingerprikken overeen, maar Simon en Michiel prikken niet, dus hun getallen zijn sensorwaarden en geen bloedwaarden. De lagere waarden van Yneke op 11 en 12 november kunnen door het eten komen, maar ook doordat de sensor aan het eind van zijn veertien dagen wegzakt. Michiel verandert de komende week drie dingen tegelijk: geen zuivel, later eten en iets minder eten. Stijgen zijn ketonen, dan is niet te zeggen welke van de drie het deed. En de bevindingen hierboven komen uit een gesprek na ruim een week, de volledige logboeken volgen pas na vier weken.

ketonensensor op de arm sibio Zelf ketonen meten met een sensor

Wie zelf ketonen meet met een sensor, heeft het meest aan het verloop en niet aan één getal. Kijk op welk moment van de dag je ketonen het hoogst zijn, en wat ze doen na een maaltijd of een rit. Voor sporters zijn de eerste weken met trek, minder vermogen en soms duizeligheid de lastigste, en precies die weken loopt de e-learning Ketogeen voor sporters dag voor dag door. Drie dingen helpen bij het lezen van je eigen cijfers:

  • Laat de eerste dag van een nieuwe sensor buiten beschouwing en vergelijk waar het kan binnen dezelfde sensor. De sensor is gekocht bij Sibio.
  • Kom je niet boven 0,5, kijk dan eerst naar zuivel, verborgen koolhydraten en veel eiwit met weinig vet, en verander één ding tegelijk.
  • Word je in de eerste weken duizelig bij inspanning, neem dan gas terug en zorg voor extra zout.

Over dit experiment: een praktijkexperiment van vier weken met drie deelnemers, opgezet door De Keto Aanpak. Yneke Kootstra en Simon Vocking zijn betrokken bij De Keto Aanpak. De sensoren zijn zelf gekocht. Over de afwijking van de sensor: SiBio KS1 in een studie naar ketonester, JMIR Diabetes 2026, https://diabetes.jmir.org/2026/1/e85548

Blijf op de hoogte

We houden je op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen

Het onderzoek naar het ketogeen dieet is booming. Schrijf je in voor de nieuwsbrief. Dan krijg je van ons de nieuwste ontwikkelingen regelmatig in je mailbox.

    Stel gerust je vraag!

    Heb je een specifieke vraag? Behoefte aan meer informatie? Neem gerust contact met ons op en we komen zsm bij je terug.

      Locatie lesdagen

      Vragen worden zo snel mogelijk beantwoord.