Met een ketogene voeding eet je vaak flink meer verzadigd vet dan het Voedingscentrum adviseert. Wij volgen dat advies hier bewust niet. Niet uit baldadigheid, maar omdat het bewijs eronder minder stevig is dan de stelligheid waarmee het wordt gebracht.
De redenering achter de richtlijn gaat in twee stappen. Verzadigd vet verhoogt je LDL, en een hoog LDL geeft hart- en vaatziekten. Die eerste stap klopt bij een deel van de mensen. De tweede is zwakker dan hij klinkt. De grootste samenvatting van de experimenten is een Cochrane-review uit 2020 met vijftien gerandomiseerde onderzoeken en ruim 56.000 deelnemers. Minder verzadigd vet eten verlaagde het aantal hart- en vaatincidenten met 17 procent. Op sterfte aan hart- en vaatziekten had het geen effect, en op sterfte in het algemeen ook niet. Er moesten 56 mensen vier jaar lang minderen om bij één van hen een incident te voorkomen.
Daar komt iets bij dat in die onderzoeken niet is getest. Ze vergeleken minder vet eten binnen een gewoon koolhydraatrijk patroon. Op keto gaat je lichaam anders met vet om. Zonder een constante stroom koolhydraten stopt je lever met het zelf aanmaken van verzadigd vet, en het vet dat je eet gebruik je grotendeels meteen als brandstof in plaats van dat het blijft rondzwemmen. In een Deens onderzoek bij mensen met diabetes type 2 at de koolhydraatarme groep 2,6 keer zoveel verzadigd vet en had toch minder verzadigd vet in het bloed dan de controlegroep.
Dat wil niet zeggen dat er niets te meten valt. Bij de meeste mensen gebeurt er met het cholesterol weinig spannends. Bij een kleinere groep, vaak slanke en sportieve mensen, schiet het LDL juist flink omhoog. Dat heet het lean mass hyper-responder-patroon. Wat dat op lange termijn doet is nog niet goed uitgezocht. Maar de eerste aanwijzingen lijken aan te tonen dat je LDL nodig hebt om het grotere aandeel vet als brandstof te kunnen gebruiken.
Praktisch komt het hierop neer. Laat je bloed prikken voordat je begint en een maand of drie later opnieuw, en kijk naar LDL en het liefst ook ApoB. Zie je grote verschuivingen, dan weet je dat, en dan kun je erop sturen. Ook zou een stap kunnen zijn, zeker als je slank en actief bent, om je calciumscore in je vaten te laten meten. Dat zegt meer over het risico op schade aan je vaten dan een hoog cholesterol. Zie je geen hoog LDL, dan hoef je niet wakker te liggen van de boter in je pan.
