LDL en ontsteking meten blijken twee heel verschillende dingen. Korea en de VS hadden vrijwel identieke LDL-waarden en bijna drie keer zoveel verhoogde ontsteking.
Je LDL staat onder de 2,6 mmol/L. De huisarts kijkt tevreden, jij ook, en daarmee lijkt het hoofdstuk hart- en vaatziekten gesloten. Die redenering zit diep, en op ketoaanpak komt hij van twee kanten binnen. Van mensen die opgelucht zijn omdat hun LDL laag bleef, en van mensen die juist ongerust zijn omdat het omhoogging. Een nieuwe vergelijking tussen Korea en de Verenigde Staten laat zien dat LDL en ontsteking meten twee heel verschillende antwoorden geeft, en dat je met dat ene getal maar een deel van het verhaal in handen hebt.
Twee landen, dezelfde lage LDL
Een onderzoeksgroep rond Junyan Xia van de Zhejiang University legde twee nationale gezondheidsenquetes naast elkaar. Uit Korea de KNHANES-ronde van 2022 tot 2024 met 5.785 volwassenen, uit de Verenigde Staten de NHANES-ronde van augustus 2021 tot augustus 2023 met 1.056 volwassenen. Ze selecteerden alleen mensen met een LDL onder de 2,59 mmol/L, dus mensen die volgens de gangbare maatstaf goed zitten, en met een hsCRP van maximaal 10 mg/L, zodat iemand met een acute infectie de boel niet vertroebelt.
Die selectie pakte goed uit. De LDL-verdelingen in beide landen lagen vrijwel op elkaar: een mediaan van 2,06 mmol/L in Korea en 2,07 mmol/L in de Verenigde Staten. Op papier twee groepen die niet van elkaar te onderscheiden zijn. Daarna keken de onderzoekers naar hsCRP, de ontstekingswaarde die je lever aanmaakt en die in bevolkingsonderzoek het vaakst wordt gebruikt om laaggradige ontsteking te meten.
12 procent tegenover 36 procent verhoogde ontsteking
Daar liep het uit elkaar. De mediane hsCRP was 0,50 mg/L in Korea en 1,34 mg/L in de Verenigde Staten. Een verhoogde waarde, gedefinieerd als 2 tot 10 mg/L, kwam voor bij 12,2 procent van de Koreanen en bij 35,7 procent van de Amerikanen. Dat is een verschil van 23,5 procentpunt, met een betrouwbaarheidsinterval van 19,4 tot 27,7. Na standaardisatie voor leeftijd en geslacht bleef het verschil 23,4 procentpunt.
Interessanter is wat er gebeurde toen de onderzoekers gingen corrigeren. In de groep van 6.235 mensen met volledige gegevens was de kans op verhoogde ontsteking in de Verenigde Staten 2,86 keer zo groot als in Korea, na correctie voor leeftijd en geslacht, met een interval van 2,48 tot 3,30. Corrigeerden ze daarnaast voor BMI, dan zakte dat naar 1,92. Corrigeerden ze in plaats daarvan voor buikomvang, dan zakte het verder, naar 1,66. Buikomvang verklaarde dus een groter deel van het verschil tussen de twee landen dan BMI.
Waarom buikomvang meer vertelt dan je gewicht
De studie zelf meet geen mechanisme, die corrigeert alleen statistisch. Maar er is een verklaring die goed past bij wat er verder over vetweefsel bekend is. Vet rond je organen is geen opslagruimte maar actief weefsel. Het geeft signaalstoffen af, waaronder interleukine-6, en je lever reageert daarop met de aanmaak van CRP. Hoe meer van dat buikvet, hoe hoger de ontstekingswaarde, ook als er verder niets aan de hand is.
BMI maakt dat onderscheid niet. Dat getal deelt je gewicht door je lengte in het kwadraat en weet niet of die kilo’s spier zijn, onderhuids vet op je heupen, of vet rond je lever en darmen. Een meetlint om je middel weet dat wel, en meet precies de vetdepot die het ontstekingssignaal afgeeft. Dat de prevalentieratio verder zakte bij correctie voor buikomvang dan bij correctie voor BMI past dus bij die verklaring, maar het is er geen bewijs van. De onderzoekers maten geen interleukine-6, geen vetverdeling op een scan en geen enkele stap in die keten.
Wat deze vergelijking niet laat zien
Dit is een preprint, nog niet beoordeeld door andere onderzoekers, en het is een momentopname. Niemand werd gevolgd in de tijd, dus er staat nergens of de Amerikanen met die hogere ontstekingswaarden ook vaker een hartinfarct kregen. Er staat ook niets over voeding in. Geen koolhydraten, geen keto, geen enkele dieetvariabele. Wie Korea en de Verenigde Staten vergelijkt, vergelijkt bovendien twee landen die op tientallen punten verschillen, van bewegingspatroon tot luchtkwaliteit tot wat er in de supermarkt ligt. Buikomvang is daar een van, en een correctie voor dat ene punt bewijst niet dat het de oorzaak is.
En hsCRP is een grove maat. Een verkoudheid, een ontstoken kies, een zware training de dag ervoor: het tilt de waarde allemaal tijdelijk omhoog. Daarom wordt in de praktijk geadviseerd om een verhoogde uitslag na een paar weken te herhalen voordat je er iets uit afleidt.
Wat je hiermee kunt als je keto doet
Drie dingen zijn het overwegen waard. Laat hsCRP een keer meebepalen als je toch bloed laat prikken, want het staat vaak niet standaard in het rijtje en kost nauwelijks iets extra. Meet je buikomvang en houd die bij, op de smalste plek tussen je onderste rib en je heupbot, want dat getal beweegt op keto vaak eerder en duidelijker dan je gewicht. En lees een lage LDL niet als een afgesloten dossier, net zomin als je een gestegen LDL als een eindoordeel moet lezen.
Bij een verhoogde hsCRP zonder duidelijke oorzaak is herhalen na zes tot acht weken verstandiger dan direct iets omgooien. Blijft hij hoog terwijl je buikomvang niet beweegt, dan is dat het moment om er met je arts naar te kijken in plaats van er zelf een dieetconclusie aan te hangen.
Bron: Teng J, Xia J. High-sensitivity C-reactive protein profiles differ between Korean and US adults with LDL cholesterol below 100 mg/dL. Preprint medRxiv, 15 oktober 2026. https://doi.org/10.64898/2026.10.14.26365531
