Wie naast semaglutide of tirzepatide ook gestructureerd koolhydraatarm at, verloor na een jaar duidelijk meer gewicht. De vraag is hoeveel die vergelijking waard is.
Sinds semaglutide en tirzepatide overal zijn, komt steeds dezelfde vraag terug. Als het medicijn de honger toch al wegneemt, maakt het dan nog uit wat je eet? Oftewel, voegt koolhydraatarm eten naast een GLP-1-middel nog iets toe, of doe je dan dubbel werk. Het antwoord dat je op internet vindt is meestal een mening. Half oktober verscheen er een cijfer bij, in een preprint over 4.269 mensen die dit allebei deden.
Shaminie Athinarayanan en collega’s keken terug in de gegevens van een Amerikaans telemedicineprogramma voor obesitas. Van die 4.269 volwassenen kregen er 1.658 naast hun medicatie een gestructureerde, koolhydraatbeperkte voedingsaanpak met begeleiding. De andere 2.611 kregen de medicatie met coaching, maar zonder dat voedingsprogramma. Iedereen werd twaalf maanden gevolgd. De onderzoekers rekenden het gewichtsverlies uit met statistische modellen die corrigeren voor verschillen tussen de groepen, en ze keken apart naar mensen die nog nooit eerder een GLP-1-middel hadden gebruikt.
Bij semaglutide verloor de groep met voedingsbegeleiding na een jaar 13,9 kilo tegen 10,9 kilo zonder, een verschil dat met een p-waarde van 0,01 niet aan toeval is toe te schrijven. Bij tirzepatide was het 20,8 tegen 15,6 kilo (p is 0,003). Over het hele cohort kwam het uit op 13,3 tegen 9,8 kilo (p kleiner dan 0,001), oftewel 12,7 procent van het lichaamsgewicht tegen 9,6 procent. In beide groepen nam ongeveer tachtig procent van de mensen hun medicatie op minstens tachtig procent van de dagen, dus het verschil zit niet in wie trouwer slikte of prikte.
Waarom het eten er nog toe doet
Twee dingen vallen daarnaast op. Het aandeel mensen dat een betekenisvolle hoeveelheid gewicht verloor lag in de voedingsgroep steeds hoger, bij elk middel en in elke onderverdeling. En ook bij de mensen die al eerder een GLP-1-middel hadden gebruikt en dus niet meer het gemakkelijke eerste jaar voor zich hadden, bleef het verschil overeind. Dat is relevant, want juist in die groep stokt het gewichtsverlies vaak.
Dat dit effect er is, is niet zo gek als je bekijkt wat zo’n middel precies doet. GLP-1-medicatie vertraagt je maaglediging en remt het hongersignaal in je hersenen. Het zet de kraan dichter. Wat er door de leiding gaat, bepaalt het niet. Wie minder eet maar binnen dat kleinere beetje vooral brood, pasta en koek houdt, blijft de glucose- en insulinegolf in stand houden die de honger terugbrengt zodra de werking van het middel wegzakt. Eiwit en vet verzadigen langer en houden die golf vlakker. Daar komt bij dat je bij een flink kleinere inname je eiwit niet vanzelf meer haalt, en juist eiwit is bij deze middelen het grootste aandachtspunt.
Wat je ermee kunt
Nu de kanttekening. Dit is geen trial maar een terugblik op bestaande gegevens, zonder loting. Mensen die kiezen voor een intensief voedingsprogramma zijn waarschijnlijk ook mensen die er meer tijd en aandacht in stoppen, en dat verschil krijg je met statistiek nooit helemaal weggerekend. Het stuk is een preprint en dus nog niet door vakgenoten beoordeeld. En de eerste auteur werkt bij Virta Health, het bedrijf dat dit koolhydraatarme programma verkoopt. Dat maakt het onderzoek niet waardeloos, maar het betekent wel dat je op onafhankelijke bevestiging wilt wachten voordat je dit als vaststaand presenteert. Wat in dit onderzoek het hardst wordt gemist is de lichaamssamenstelling. Er staat hoeveel kilo eraf ging, niet hoeveel daarvan vet of spier was, en dat is nu juist de vraag die bij deze medicijnen op tafel ligt.
Wat kun je ermee als je zelf zo’n middel gebruikt of erover denkt? Drie dingen zijn de moeite waard om vast te houden. Reken je eiwit uit in plaats van te hopen dat het goedkomt, want 1,6 gram per kilo lichaamsgewicht haal je met weinig trek niet per ongeluk. Doe twee keer per week krachttraining, hoe klein ook, want dat bepaalt wat voor lichaam er overblijft als het gewicht eraf is. En verwacht van koolhydraatbeperking naast je medicatie geen turbo. Drie kilo verschil over een heel jaar is reëel en het is de moeite waard, maar het is iets anders dan het verhaal dat de optelsom van twee aanpakken magisch wordt.
Bron: Athinarayanan S, Zoller AR, Bergethon KE, Goss AM, Gower BA. Real-World Twelve-Month Weight Loss Outcomes in a Comprehensive Obesity Care Program Utilizing Individualized Nutrition Therapy and Incretin-Based Obesity Medications. Preprint, medRxiv, 13 oktober 2026. https://doi.org/10.64898/2026.10.09.26365158
