Een nieuwe meta-analyse legt twee populaire diëten naast elkaar
Als je keto doet, heb je de vergelijking vast een keer voorbij zien komen. Het mediterrane dieet is decennialang het braafste jongetje van de klas geweest, aanbevolen door zowat elke richtlijn, en keto staat daar dan tegenover als het rare neefje dat te veel boter eet. Maar als je die twee eerlijk naast elkaar legt, wat komt er dan uit? Op 21 september 2026 verscheen in Reviews in Endocrine and Metabolic Disorders een meta-analyse die dat deed.
Het onderzoek komt van Xu Kun van het Second Hospital van Lanzhou University in China, samen met Ayda Roostaee en Zeinab Safarpour Lima van de Iran University of Medical Sciences en Pejman Rohani van het Children’s Medical Center in Teheran. Ze verzamelden gerandomiseerde trials bij volwassenen waarin een ketogeen dieet direct tegenover een mediterraan dieet stond, met een zoektocht die doorliep tot maart 2026. Alle uitkomsten die je zou willen weten werden meegenomen: gewicht, BMI, buikomvang, vetpercentage, nuchter insuline en nuchter glucose, HbA1c, het hele lipidenpanel, bloeddruk en CRP als ontstekingsmarker.
Op de weegschaal en met het meetlint won de keto-aanpak duidelijk. Het gewichtsverschil kwam uit op 3,56 kilo in het voordeel van keto, met een betrouwbaarheidsinterval van 1,49 tot 5,62 kilo. De BMI lag 1,86 punt lager, de buikomvang 4,25 centimeter kleiner en het vetpercentage 2,09 procent lager. Nuchter insuline daalde 3,15 microU/ml sterker op keto. Het totaal cholesterol daalde ongeveer 0,25 mmol/L meer.
En toen kwam de rest. Op nuchter glucose, HbA1c, LDL-cholesterol, HDL-cholesterol, triglyceriden, bloeddruk en CRP vonden ze geen betekenisvol verschil tussen de twee diëten. Niet in het voordeel van keto, niet in het nadeel. Gelijkspel.
Maar hoe kan het dat het ene dieet duidelijk meer vet van je lijf haalt en je insuline verder omlaag brengt, terwijl je bloedsuiker en je cholesterolgetallen ongeveer hetzelfde uitpakken? Denk aan insuline als de portier bij de deur van je vetcel. Zolang die portier actief is, blijft de deur dicht en komt er geen vet naar buiten. Koolhydraten zijn de belangrijkste reden dat die portier aan het werk wordt gezet. Schrap je ze, dan zakt de insuline, gaat de deur open en kan je lichaam bij de vetvoorraad. Daar komt bij dat vet en eiwit je langer verzadigen, waardoor je vanzelf minder gaat eten zonder dat je bewust op de rem staat. Dat is de route van keto, en die route is snel en zichtbaar op de weegschaal.
Het mediterrane dieet neemt een andere weg naar hetzelfde punt. Vezels vertragen de opname van suiker, onverzadigd vet en polyfenolen uit olijfolie, noten en groenten doen hun werk op de vaatwand en op ontsteking. Dat gaat langzamer en levert minder spectaculaire cijfers op de weegschaal, maar het komt bij markers als glucose, bloeddruk en CRP op een vergelijkbaar eindpunt uit. Twee verschillende wegen, en op een deel van de kaart eindigen ze bij hetzelfde kruispunt.
Dit is een meta-analyse, en die is nooit beter dan de studies die erin zitten. De auteurs melden zelf dat ze publicatiebias vonden voor triglyceriden en voor LDL-cholesterol, wat wil zeggen dat onderzoek met een bepaalde uitkomst waarschijnlijk vaker gepubliceerd is dan onderzoek met de tegenovergestelde uitkomst. Voor die twee uitkomsten moet je de conclusie dus met een korrel zout nemen. De trials in dit soort vergelijkingen duren bovendien meestal zes maanden tot een jaar, en de auteurs concluderen zelf dat het mediterrane dieet voor de meeste mensen de houdbaarder strategie voor de lange termijn blijft.
Wat kun jij ermee
Meet je buikomvang, niet alleen je gewicht. Juist daar zit in deze analyse het grootste verschil, en dat is ook de plek waar vet het meest met je stofwisseling te maken heeft. Vraag bij je volgende bloedprikje om nuchter insuline en niet alleen om glucose en HbA1c, want insuline beweegt in dit onderzoek wel en die andere twee niet. En schrik niet als je HbA1c na een half jaar keto nauwelijks anders is dan van je buurvrouw die mediterraan eet. Dat is precies wat deze cijfers laten zien.
Bron: Kun X, Roostaee A, Safarpour Lima Z, Rohani P. Comparative effects of ketogenic diets and mediterranean diets on obesity and metabolic outcomes: a systematic review and meta-analysis. Reviews in Endocrine and Metabolic Disorders, 21 september 2026. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42766067
